تئوری حسابرسی
نوشته: ایان دنیس
ترجمه: دکتر غلامرضا کرمی، دکتر حامد عمرانی، امید آخوندی
انتشارات: نگاه دانش
کتاب تئوری حسابرسی نوشته ایان دنیس با رویکردی تحلیلی و مفهومی، به بررسی ماهیت، فلسفه، و کارکرد حسابرسی در نظام اقتصادی مدرن می‌پردازد. هدف اصلی کتاب، ارائه یک چارچوب نظری برای فهم اینکه چرا حسابرسی وجود دارد و چه نقشی در کاهش ریسک‌های اطلاعاتی ایفا می‌کند، می‌باشد. نویسنده از دیدگاه تئوری نمایندگی و قراردادگرایی استفاده می‌کند تا نشان دهد حسابرسی، پاسخی به تضاد منافع بین مالکان (سهامداران) و مدیران است.
در این کتاب، حسابرسی به عنوان نهادی خصوصی معرفی می‌شود که در غیاب اجبار قانونی نیز به دلایل اقتصادی و اعتمادسازی، توسط بازار پذیرفته می‌شود. دنیس با تفکیک میان نظریه‌های هنجاری و اثباتی در حسابرسی، تأکید می‌کند که فهم رفتار حسابرسان مستلزم نگاهی علمی و اقتصادی است، نه صرفاً تجویزی.
وی با استفاده از تحلیل‌های اقتصادی، نشان می‌دهد که حسابرسی زمانی بهینه است که فایده آن از هزینه‌اش بیشتر باشد. همچنین به موضوعاتی چون استقلال حسابرس، فاصله انتظارات، مسئولیت حقوقی، و اعتماد عمومی پرداخته و پیشنهادهایی برای ارتقای کیفیت حسابرسی و گزارشگری مالی ارائه می‌کند. نقش کمیته‌های حسابرسی، تأثیر فناوری، و اهمیت اخلاق حرفه‌ای نیز از موضوعات مهم کتاب است.
دنیس در پایان تأکید دارد که حسابرسی نه صرفاً یک فعالیت فنی، بلکه یک فرآیند اجتماعی و نهادی است که نقش بنیادینی در حفظ شفافیت و کارایی بازارهای مالی ایفا می‌کند. او خواهان بازاندیشی در آموزش حسابداران و حسابرسان با تمرکز بر تفکر انتقادی، فلسفه، و اقتصاد است.
